Chủ Nhật, 6 tháng 12, 2020

Thuốc bổ sung sắt nào tốt nhất?

Sắt là vi chất cần thiết trong thai kỳ và được bác sĩ khuyến khích bổ sung trong giai đoạn mang thai. Nhưng hiện nay có quá nhiều loại thuốc sắt khiến mẹ bầu băn khoăn không biết nên chọn loại nào hay loại thuốc bổ sung sắt nào tốt nhất. Thông tin dưới đây sẽ giúp mẹ bầu giải đáp thắc mắc. 

Vì sao cần bổ sung chất sắt cho bà bầu?

Sắt là thành phần quan trọng tổng hợp nên hemoglobin, là một loại chất trong hồng cầu và nắm nhiệm vụ mang oxy đi khắp cơ thể của mẹ và thai nhi. Trong giai đoạn mang thai, cơ thể mẹ sẽ phải cung cấp đủ máu và oxy để nuôi dưỡng em bé. Do đó, nhu cầu về sắt cần tăng lên, để có thể cung cấp đủ số lượng máu cơ thể mẹ cần, đảm bảo cho cả mẹ và bé đều khỏe mạnh. Thêm vào đó, sắt còn có chức năng giúp cho hệ thống miễn dịch duy trì sự khỏe và bảo vệ cơ thể không nhiễm khuẩn.


Tình trạng thiếu máu thiếu sắt ở trong thai kỳ còn có thể gây nên các biến chứng nguy hiểm như sinh non, sinh bé nhẹ cân và thai chết lưu… Vì thế, nếu mẹ bầu đang gặp phải tình trạng thiếu máu do thiếu sắt thì hãy nhanh chóng điều trị, bổ sung thêm chất sắt, để tránh tình trạng này kéo dài dẫn đến những mối nguy hiểm đe dọa đến mẹ và bé.



Mẹ bầu nên lưu ý đến các dấu hiệu sau đây như: 

  • Mệt mỏi

  • Uể oải

  • Thường xuyên cảm thấy choáng váng và hoa mắt. 

Nếu thấy những triệu chứng này xuất hiện, mẹ bầu nên gặp bác sĩ để có những biện pháp chữa trị kịp thời.

Nguồn cung cấp chất sắt cho mẹ bầu

Nguồn thực phẩm

Nguồn sắt dồi dào và đa dạng là nguồn từ thực phẩm. Thông thường, sắt có nguồn từ thực vật sẽ được hấp thu kém hơn so với chất sắt có nguồn gốc từ động vật. 


Tuy nhiên, việc dung nạp sắt qua chế độ ăn uống hàng ngày cũng gặp khá nhiều khó khăn. Do hàm lượng chất sắt không đủ. Vì vậy, bạn nên bổ sung thêm các loại thuốc sắt dành cho bà bầu, có sự kết hợp kết hợp với folate, acid folic và vitamin B12, nhằm để tăng cường lượng sắt hấp thụ.

Thuốc bổ sung sắt

Khi sử dụng thuốc giúp theo liều lượng, giúp mẹ hấp thụ nhiều sắt hơn so với ăn uống thực phẩm. 


Thuốc bổ sung sắt cho phụ nữ mang thai thường có 2 dạng:

  • Sắt vô cơ (sắt sulfat)

  • Sắt hữu cơ (sắt fumarate và sắt gluconate). 

Thông thường, thuốc sắt cũng được bào chế dưới 2 dạng thuốc 

  • Sắt nước.

  • Viên bổ sung sắt.

Vậy thuốc bổ sắt nào tốt nhất cho bà bầu? 

So sánh các dạng thuốc bổ sung sắt cho bà bầu


Thuốc bổ sắt nào tốt nhất cho bà bầu? Tùy theo thành phần của thuốc sắt cũng sẽ quyết định hiệu quả việc hấp thu chất sắt vào cơ thể. Nhưng hầu hết các mẹ bầu thường sẽ không để ý đến các yếu tố quan trọng này trong khi lựa chọn mua sản phẩm thuốc bổ sung sắt.

Sắt II -  sắt III

Thuốc bổ sung sắt cho mẹ bầu cũng được phân chia thành những dạng phổ biến sau: 

  • sắt dạng phức hợp sắt II

  • sắt dạng phức hợp sắt III

  • Sắt dạng phức hợp sắt II, đây là loại thường được bác sĩ khuyên dùng nhất, vì có hàm lượng chất sắt nguyên tố cao nhất và dễ được hấp thụ tại ruột non, đồng thời giá thành không quá cao, dễ tìm mua. Nhưng, sắt II cũng có khả năng gây ra tác dụng phụ cho hệ tiêu hóa như là buồn nôn, đầy hơi, đau bụng, táo bón và đi phân đen…


Trái lại, sắt dạng phức hợp sắt III (ferric iron) thì ít gây ra tác dụng phụ hơn. Tuy nhiên, sắt III thì cần phải chuyển qua thành dạng sắt II trước khi hấp thu, do đó sự hấp thu sắt III xảy ra chậm. Để quá trình chuyển đổi này có thể diễn ra nhanh chóng hơn, nên bổ sung thêm dưỡng chất vitamin C từ thuốc hay rau quả.

Sắt vô cơ - sắt hữu cơ

Thuốc bổ sung sắt cho bà bầu còn được chia làm 2 loại: 

  • Sắt hữu cơ (sắt fumarat và sắt gluconat)

  • Sắt vô cơ (sắt sulfat). 

Vậy sắt vô cơ, sắt hữu cơ là gì? 


Sắt vô cơ sẽ giải phóng các ion sắt, do đó khiến các tế bào ruột hấp thu bị động vào bên trong máu, làm lượng ion chất sắt trong máu cũng tăng cao và gây lắng đọng sắt. Bên cạnh đó, khi các ion sắt bị dư thừa ở hệ tiêu hóa và nếu không được hấp thụ hết thì cũng sẽ có gắn kết bất thường với thức ăn. Chính vì thế, điều này dẫn đến chất sắt bị lắng đọng lại tại dạ dày và ruột… gây tổn thương đến đường tiêu hóa cùng với các tác dụng phụ khác như là nóng trong người, ợ chua và táo bón…


Sắt hữu cơ thì được hấp thu chủ động, có kiểm soát theo nhu cầu của cơ thể vào bên trong máu. Sau đó, đưa sắt mang về các cơ quan đích như là tủy xương nhằm để sản xuất hồng cầu hoặc đưa về dự trữ ở gan, nhờ đó không còn gây lắng đọng chất sắt ở tổ chức nội tiết, tim và gan. Khi được hấp thu đủ chất thì lượng phức hợp sắt bị thừa sẽ đào thải qua tuyến đường tiêu hóa. Thông thường, sắt hữu cơ sẽ được đánh giá là dễ hấp thụ, không gây táo bón.

Thuốc sắt nước - thuốc sắt dạng viên

Về hình dạng tồn tại của thành phẩm thì chất sắt sẽ chia thành dạng viên sắt và sắt nước. Đồng thời, mỗi loại đều có mang đặc tính và ưu điểm riêng:

Thuốc bổ sung sắt dạng nước thì dễ hấp thu, ít gây ra táo bón, ít gây ra nóng nhưng lại khó uống và dễ dàng gây buồn nôn. Thường có vị ngọt, mặc dù vậy thuốc vẫn khó che đậy được mùi tanh của sắt. 


Hàm lượng chất sắt nguyên tố trong thuốc sắt nước thì cũng không cao bằng dạng khác và giá thành lại thường cao hơn.


Viên bổ sung sắt có 2 dạng là viên nén hoặc viên nang. Những loại thuốc sắt dạng viên sẽ dễ uống và không gây buồn nôn, còn có hàm lượng sắt nguyên tố cao. Dạng thuốc sắt viên này lại khó hấp thu hơn sắt nước, dễ gây nóng hơn.

Lưu ý khi chọn và dùng thuốc sắt 

Sắt là một chất dinh dưỡng khả năng hấp thụ khó, do đó nên uống viên sắt vào lúc bụng đói và uống kèm cùng với các loại nước có giàu vitamin C như là nước cam và nước chanh… để cơ thể tăng cường khả năng hấp thu sắt. 


Thời điểm sau ăn 1-2 giờ cũng chính là lúc cơ thể hấp thụ sắt tốt nhất.


Không sử dụng thuốc sắt cho bà bầu với sữa và thuốc bổ sung canxi, thực phẩm giàu canxi vì canxi là nguyên nhân kìm hãm khả năng hấp thụ chất sắt.


Để thuốc bổ sung sắt mà không gây táo bón sau khi uống thì mẹ bầu cần uống nhiều nước và ăn nhiều những thực phẩm có giàu chất xơ. Lưu ý, mẹ chỉ nên uống thuốc bằng nước đun sôi để nguội, tuyệt đối không uống cùng trà, cà phê sẽ làm giảm đi tác dụng của thuốc.


Khi dùng thuốc mẹ cần tuân theo chỉ định của bác sĩ, mẹ bầu tuyệt đối không tự ý mua thuốc uống bổ sung sắt khi chưa nhận được sự cho phép của bác sĩ, để tránh tình trạng bổ sung sắt quá liều lượng.